رشته صنایع شیمیایی

وبلاگی برای هنرجویان رشته صنایع شیمیایی . نوشته سعید امیری دبیر دروس صنایع شیمیایی استان کرمانشاه

اصول فرمول نویسی مواد شیمیایی
ساعت ۱٠:٥۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٧/٢٩   کلمات کلیدی: فرمول نویسی مواد معدنی ،اصول فرمول نویسی مواد شیمیایی ،فرمول نویسی ترکیبات معدنی

در زمانی که درس شیمی تجزیه را برای دانش آموزان سال سوم تدریس می کردم در همان فصل های اول و دوم که مربوط به مفاهیم مقدماتی تجزیه و مفاهیم پایه محلولهاست متوجه شدم که برخی دانش آموزان مبحث یونیزاسیون را علاوه بر سادگی آن متوجه نمیشوند ، مثلا وقتی دانش آموزان با یک واکنش ساده مانند CuSO4=== Cu2+ + SO42روبرو می شدند سوال های فراوانی می پرسیدند که این اعداد +2 و -2 از کجا می آید ؟

یا در همان فصل اول شیمی تجزیه در مبحث گراویمتری برای حل مسائل دانش آموزان باید نام و ظرفیت کاتیونها و آنیونها را بلد باشند تا بتوانند مسائل را به خوبی درک کنند.با بررسی بیشتراین مسئله به این نتیجه رسیدم که این دسته از دانش آموزان مبحث بسیار مهم فرمول نویسی مواد معدنی را که دردرس شیمی عمومی سال دوم قرار دارد و از مهم ترین مباحث درس شیمی می باشد را به خوبی یاد نگرفته اند و به این ترتیب نام و فرمول بسیاری ازترکیبات شیمیایی برای آنها غریب و گیج کننده است.و در سایرمباحث و درسها دچار مشکل می شوند.مخصوصا درس شیمی تجزیه.بنابراین تصمیم گرفتم زمانی که شیمی عمومی تدریس می کنم بر مبحث فرمول نویسی تاکید ویژه ای داشته باشم تا اکثر دانش آموزان کلاس قواعد مربوط به نام گذاری را به خوبی یاد بگیرند.برای راحتی کار دانش آموزان و برای افزایش اطلاعات عمومی بیشتر آنها جزوه ای با نام اصول فرمول نویسی و نام گذاری مواد شیمیایی تهیه کردم و در اختیار آنها قرار دادم که به نظرم تاثیر زیادی در یاد گیری و علاقه مندی آنها داشت.و در کل برای دانش آموزان رشته صنایع شیمیایی بسیار مفید می باشد.فایل world جزوه را داشتم و حالا آن را روی وبلاگ قرار می دهم تا به درد هرکس که خورد از آن استفاده کند.

نکته : دانش آموزان رشته صنایع شیمیایی در مقطع دیپلم لازم به حفظ کردن همه مطالب این جزوه نیستند و بهتر است از آن یک نسخه پرینت تهیه کنند و با مشورت معلم درس شیمی عمومی از هر قسمت که مفید بود استفاده کنند چون برخی از جدولها و نام برخی از یونها را به عنوان اطلاعات اضافی و اطلاعات عمومی نوشته ام.

 

 

اصول فرمول نویسی ونام گذاری موادشیمیایی

تعاریف مقدماتی:

-نمادشیمیایی عناصر:

اتم هرعنصررابایک علامت که به ان نمادشیمیایی می گویندنمایش میدهند.برای اینکه نوع اتم عناصر مشخص شودمعمولایک یادوحرف اول نام عنصر مورد نظر به کار می برند که همیشه برای حرف اول از حروف بزرگ استفاده می شود و اگر نماد شیمیایی عنصری دو حرفی بود حرف دوم از حروف کوچک استفاده می شود. ما در طبیعت 110 عنصر داریم که هر کدام را با یک نماد شیمیایی نشان می دهیم و این عناصر را در جدول تناوبی طبقه بندی می کنیم.

 

     نماد شیمیایی

 

  نام عنصر به لاتین

 

نام عنصر به فارسی

C

Carbon

کربن

Ca

Calcium

کلسیم

H

Hydrogen

هیدروژن

He

Helium

هلیم

N

Nitrogen

نیتروژن

Na

Sodium

سدیم

 

ظرفیت عناصر:

هر عنصر در آخرین لایه مدارات الکترونی ظرفیت پذیرش حداکثر 8 الکترون را دارد و برای رسیدن به حالت پایدارباید به این آرایش 8 تایی برسد .

بنابراین به تعداد الکترونهایی که یک اتم برای رسیدن به آرایش پایدار به دست می آورد و یا از دست می دهد و یا به اشتراک می گذارد ، ظرفیت آن عنصر می گویند .

ترکیب شیمیایی:

هر گاه اتم عناصر با هم واکنش دهند ماده ی جدیدی حاصل می شود که آن را ترکیب می نامیم.

فرمول شیمیایی:

ترکیبات شیمیایی از تعداد و نوع مشخصی از اتم ها ساخته شده اند برای بیان اینکه یک ترکیب از چه نوع عناصر و چه تعدادی از این عناصر ساخته شده از فرمول شیمیایی استفاده می کنیم.

یون:

هرگاه اتم ها که خنثی هستند تعدادی از الکترونهای خود را از دست بدهند و یا تعدادی الکترون بدست آورند به یو ن تبدیل می شوند که دو نوع یون به نامهای آنیون و کاتیون داریم. اتم فلزها با از دست دادن الکترون خود به کاتیون و اتم نافلزها با کسب الکترون به آنیون تبدیل می شوند.

یک یون نیز می تواند به صورت چند اتمی باشد معمولا یونهای چند اتمی از تفکیک (یونیزه شدن) نمکهای خود به وجود می آیند مثلا از تفکیک نمک لیتیم نیترات (LiNo3)   یک کاتیون لیتیم(Li+) و یک آنیون نیترات(No3-) به دست می آید و یا از تفکیک نمک کلسیم سولفات (CaSo4) یک کاتیون کلسیم(Ca2+)) و  یک آنیون (So42-) بدست می آید.

ظرفیت یون ها:

همان طور که در بالا مشاهده می کنید آنیون No3- یک بار منفی و آنیون سولفات So42- دو بار منفی دارد و یا کاتیون Li+ یک بار مثبت و کاتیون Ca2+ دو بار مثبت دارد پس یونها نیز به تعداد مشخصی می توانند با سایر اتم ها و یونها تشکیل پیوند دهند که به تعداد بار آنها (+ یا -) که میتواند به همان تعداد تشکیل پیوند دهد ظرفیت یونی (ظرفیت آنیون یا ظرفیت کاتیون) می گویند.

نکته:

گفتنی است که گاهی یک انیون ویایک کاتیون دارای چندظرفیت مختلف است که در هنگام نوشتن فرمول ان مشخص میشود (ویاظرفیت آن  دارای نام جداگانه ای است).

مثال:کاتیون Cu+ و کاتیون Cu2+ و یا کاتیون Fe2+ و Fe3+ یا آنیون O2-(اکسید) و آنیون O22- (پر اکسید)

 

اصول کار فرمول نویسی ونام گذاری:

برای اینکه ما نام گذاری و فرمول نویسی مواد شیمیایی را بلد باشیم باید اطلاعات زیر را بدانیم:

بند اول  : نام،فرمول و ظرفیت یا ظرفیت های عناصر اصلی و برخی از عناصر مهم فلزات واسطه را حفظ باشیم.

بند دوم  :نام، فرمول،ظرفیت آنیونها و کانیون های معروف را حفظ باشیم.

بند سوم : اصول و قواعد نامگذاری مواد شیمیایی را  بلد باشیم.

در مورد بند اول این اطلاعات را در جدول تناوبی می توانید بدست آورید.

 

جدول نام، فرمول و ظرفیت کاتیون های معروف:

کاتیون های چهار ظرفیتی

کاتیون های سه ظرفیتی

کاتیونهای دو ظرفیتی

کاتیون های یک ظرفیتی

فرمول

نام

فرمول

نام

فرمول

نام

فرمول

نام

Sn4+

Pb4+

قلع IV

سرب IV

B3+

Al3+

Ga3+

Cr3+

Fe3+

Co3+

 

بور

آلومینیوم

گالیم

کروم(III)

آهن(III)

کبالت(III)

Be2+

Mg2+

Ca2+

Sr2+

Ba2+

Zn2+

Cu2+

Fe2+

Sn2+

Pb2+

Co2+

Mn2+

Hg2+

برلیم

منیزیم

کلسیم

استرونسیم

باریم

روی

مس(II)

آهن(II)

قلع(II)

سرب(II)

کبالت(II)

منگز(II)

جیوه(II)

Li+

Na+

K+

+Rb

Cs+

Cu+

Ag+

NH4+

Hg+

لیتیم

سدیم

پتاسیم

روبیدیم

سزیم

مس(I)

نقره

آمونیم

جیوه(I)

 

جدول ظرفیت عناصربراساس گروه های جدول تناوبی:

 

 

جدول نام، فرمول و ظرفیت آنیون های معروف:

آنیون های سه ظرفیتی

آنیون های دو ظرفیتی

آنیون های یک ظرفیتی

فرمول

نام

فرمول

نام

فرمول

نام

N3-

نیترید

O2-

اکسید

H-

هیدرید

P3-

فسفید

S2-

سولفید

F-

فلوئورید

Po33-

فسفیت

O22-

پراکسید

Ci-

کلرید

Po43-

فسفات

So32-

سولفیت

Br-

برومید

AsO33-

آرسینیت

So42-

سولفات

I-

ید ید

AsO43-

آرسینات

Co32-

کربنات

OH-

هیدروکسید

 

 

Mno42-

منگنات

HS-

هیدروژن سولفید

 

 

Cro42-

کرومات

HSO3-

هیدروژن سولفیت

 

 

Cr2O72-

دی کرومات

HSO4-

هیدروژن سولفات

 

 

Hpo42-

هیدروژن فسفات

HCO3-

هیدروژن کربنات

 

 

So22-

سولفوکسیلات

H2PO3-

دی هیدروژن فسفیت

 

 

S2O32-

تیوسولفات

H2PO4-

دی هیدروژن فسفات

 

 

S2O52-

پیرو سولفیت

NO3-

نیترات

 

 

S2O72-

پیرو سولفات

NO2-

نیتریت

 

 

Sio32-

سیلیکات

ClO-

هیپوکلریت

 

 

HPo32-

فسفیت

ClO2-

کلریت

 

 

C2O42-

اکسالات

ClO3-

کلرات

 

 

S2O82-

پراکسی دی سولفات

ClO4-

پرکلرات

 

 

 

 

O2-

سوپراکسید

 

 

 

 

MnO4-

پرمنگنات

 

 

 

 

CN-

سیانید

 

 

 

 

CNO-

سیانات

 

 

 

 

SCN-

تیوسیانات

 

جدول طبقه بندی آنیونها براساس بنیانهای اسیدی:

نام بنیان ها

فرمول بنیان ها

فرمول اسید

نام اسید

ردیف

هیدروژن سولفوکسیلات

سولفوکسیلات

HSO2-

SO2-

H2SO2

سولفوکسیلیک

1

هیدروژن سولفیت

سولفیت

HSO3-

SO3-

H2SO3

سولفورواسید

2

هیدروژن سولفات

سولفات

HSO4-

SO42-

H2SO4

سولفوریک اسید

3

هیدروژن تیوسولفات

تیوسولفات

HS2O3-

S2O32-

H2S2O3

تیوسولفوریک اسید

4

هیدروژن پیروسولفیت

پیروسولفیت

HS2O5-

S2O52-

H2S2O5

پیروسولفوریک اسید

5

هیدروژن پیروسولفات

پیروسولفات

HS2O7-

S2O72

H2S2O7

پیروسولفات اسید

6

متافسفات

PO3-

HPO3

متافسفریک اسید

7

هیپوفسفیت

H2PO2-

H3PO2

هیپوفسفرواسید

8

دی هیدروژن فسفیت

هیدروژن فسفیت

فسفیت

H2PO3-

HPO32-

PO33-

H3PO3

فسفرواسید

9

دی هیدروژن فسفات

هیدروزن فسفات

فسفات

H2PO4-

HPO42-

PO43-

H3PO4

فسفریک اسید

10

نیترات

NO3-

HNO3

نیتریک اسید

11

نیتریت

NO2-

HNO2

نیترواسید

12

هیدروژن کربنات

کربنات

HCO3-

CO32-

H2CO3

کربنیک اسید

13

فلوئورید

F-

HF(aq)

هیدروفلوئوریک اسید

14

کلرید

Cl-

HCl(aq)

هیدروکلریک اسید

15

برمید

Br-

HBr(aq)

هیدروبرمیک اسید

16

یدید

I-

HI(aq)

هیدرویدیک اسید

17

هیپوکلورو

ClO-

HClO

هیپوکلرواسید

18

کلریت

ClO2-

HClO2

کلرواسید

19

کلرات

ClO3-

HClO3

کلریک اسید

20

پرکلرات

ClO4-

HClO4

پرکلریک اسید

21

پرمنگنات

MnO4-

HMnO4

پرمنگنیک اسید

22

هیدروژن منگنات

منگنات

HMnO4-

MnO42-

H2MnO4

منگنیک اسید

23

هیدروژن کرومات

کرومات

HCrO4-

CrO42-

H2CrO4

کرومیک اسید

24

هیدروژن دی کرومات

دی کرومات

HCr2O7-

Cr2O72-

H2Cr2O7

دی کرومیک اسید

25

دی هیدروژن آرسینیت

هیدروزن آرسینیت

آرسینیت

H2AsO3-

HAsO32-

AsO33-

H3AsO3

آرسینیواسید

26

دی هیدروزن آرسینات

هیدروژن آرسنات

آرسینات

H2AsO4-

HAsO42-

AsO43-

H3AsO4

آرسینیک اسید

27

سیانید

CN-

HCN

هیدرو سیانیک اسید

28

استات

CH3COO-

CH3COOH

استیک اسید

29

هیدروژن اکسالات

اکسالات

HC2O4-

C2O42-

H2C2O4

اکسالیک اسید

 

30

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول آنیونهای معروف به صورت خانواده:

O

P

S

N

O2-

اکسید

PO43-

فسفات

SO42-

سولفات

NO3-

نیترات

O2-

سوپراکسید

PO33-

فسفیت

SO32-سولفیت

NO2-نیتریت

O22-

پراکسید

P3-

فسفید

S2-

سولفید

N3-

نیترید

 

 

 

 

 

 

  اصول و قواعد نام گذاری:

برای نام گذاری ترکیبات معدنی آنها را به چهار دسته تقسیم می کنیم که عبارتند از:

1-ترکیبات یونی

2-ترکیبات مولکولی

3-اسیدها و بازها

4-هیدراتها

1-ترکیبات یونی:

از ترکیب فلزات و نافلزات به وجود می آید که اصطلاحا به آنها نمک نیز می گویند.

الف)روش نام گذاری:برای نام گذاری انها ابتدا نام فلز بعد نام نافلز(یا گروه نافلزها) و بعد پسوند(ید) به کار می روند.

ب)روش فرمول نویسی: ابتدا علامت شیمیایی فلز را نوشته و در کنار آن علامت شیمیایی نافلز(یا گروه نافلزی) را نوشته و بعد ظرفیت های آنها را با هم عوض می کنیم. اگر ظرفیت ها قابل ساده کردن باشند آنها را ساده می کنیم.

مثال:

نامگذاری

فرمول نویسی

ردیف

پتاسیم نیترات

K++NO3-=KNO3

1

نقره سولفات

2Ag++SO42-=Ag2SO4

2

مس(I)فسفات

3Cu++PO43-=Cu 3PO4

3

بریلیم پرکلرات

Be2++2ClO4-=Be(ClO4)2

4

سرب(II)منگنات

Pb2++MnO42-=PbMnO4

5

أهن(II)نیترید

3Fe2++2N3-=Fe3N2

6

آلومینیوم یدید

Al3++3I-=Al I3

7

آهن(III)کربنات

2Fe3++3CO32-=Fe2(CO3)3

8

کروم(III)فسفیت

Cr3++PO33-=CrPO3

9

 

2-ترکیبات مولکولی:

این دسته از ترکیبات خود به دو قسمت تقسیم می شود:

1-ترکیبا ت مولکولی دو تایی هیدروژن و یک نافلز:

الف)نامگذاری:برای نام گذاری آنها ابتدا نام هیدروژن وبعد نام نافلز و بعد پسوند(ید)را می نویسیم.

ب)فرمول نویسی: ابتدا علامت شیمیایی هیدروژن را نوشته و بعد با توجه به ظرفیت نافلز ضریب هیدروژن را می نویسیم(چون با هم تعویض شده اند) وبعد علامت شیمیایی نافلز را می نویسیم.

نکته1:معمولا تعداد نافلزات متصل به هیدروژن یک است.

نکته2:این دسته از ترکیبات معمولا گازی هستند ولی اگر به صورت محلول در آب باشند تبدیل به اسید می شوند و این دو ماده(نوع گازی و نوع اسیدی) را با اندیس(g) برای ماده ی گازی شکل و اندیس(aq) برای حالت محلول در آب مشخص می کنند

نکته3:برای نام گذاری حالت محلول ابتدا نام(هیدرو) و بعد نام نافلز بعد پسوند(یک) و بعد پسوند(اسید) را می نویسیم.

نکته4:برای نام گذاری حالت گازی مانند نمک ها عمل می کنیم با این تفاوت که ابتدا نام هیدروژن را می نویسیم.

نام گذاری

فرمول نویسی

ردیف

هیدروژن فلوئورید

HF(g)

H+F

1

هیدروفلوئوریک اسید

HF(aq)

هیدروژن کلرید

HCl(g)

H+Cl

2

هیىروکلریک اسید

HCl(aq)

هیدروژن برمید

HBr(g)

H+Br

3

هیدروبرمیک اسید

HBr(aq)

هیدروژن یدید

HI(g)

H+I

4

هیدرویدیک اسید

HI(aq)

 

هیدروژن سولفید

H2S(g)

H+S

5

هیدروسولفوریک اسید

H2S(aq)

 

2-ترکیبات مولکولی دوتایی از دو نافلز :

الف)نام گذاری: برای اینکه تشخیص بدهیم ابتدا نام کدام نافلز را باید اول بنویسیم از این قانون پیروی می کنیم:

نام عنصری را که در سمت چپ تر و یا در سمت پایین تر جدول تناوبی قرارگرفته را می نویسیم و بعد نام عنصری را که در سمت راست تر و یا بالاتر جدول قرار گرفته است را می نویسیم و بعد پسوند(ید) را به آنها اضافه می کنیم.

نکته:اگر دو عنصر نافلز بیش از یک ترکیب بتواند تولید کند آنها را با پسوندهای یونانی منو،دی،تری،تترا و ... و یا با علامت های یونانی I،II،III،VI،... مشخص می کنیم.

ب) فرمول نویسی:علامت شیمیایی نافلز را نوشته و به ازای پسوندهای یونانی برای آن ضریب در نظر میگیریم.


3-اسیدها و بازها:

اکسو اسیدها:ترکیباتی که در خود دارای نیتروژن و اکسیژن و یک عنصر به عنوان اتم مرکزی دارند اکسواسید نامیده می شوند.

نام و فرمول اکثر این اکسو اسیدها در جدول بنیانها آورده شده است.

بازها:ترکیباتی که در فرمول خود یک یا چند عامل OH- دارند.

مانند: NaOH-Mg(OH)2-Al(OH)3

برای نام گذاری وفرمول نویسی آنها مانند نمکها عمل میکنیم

4-هیدراتها:

نمک هایی هستند که درفرمول خوددارای یک یاچندمولکول اب می باشند واصطلاحابه آن ها بلورنیزمیگویند برای نامگذاری انها مانندنمکها عمل میکنیم وبعدبرای بیان تعدادمولوکولهای آبی که دارندمقداران رابااعدادیونانی وپسوند(هیدرات)رابکارمیبریم

مثال:

مس(II)سولفات پنتا هیدرات

CuSO4.5H2O

سدیم یدید دی هیدرات

NaI.2H2O

آهن(III) اکسید منو هیدرات

Fe2O3.H2O

                         


 
رشته صنایع شیمیایی یا مهندسی شیمی ؟
ساعت ۱٠:٠٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٧/٢   کلمات کلیدی: مهندسی شیمی ،دروس مهندسی شیمی

اکثر بچه های رشته صنایع شیمیایی در مقطع دیپلم و یا حتی کاردانی هنوز به خوبی با رشته خود آشنا نیستند و وظیفه و ماموریت آن را نمی دانند . خیلی از بچه ها هم به صورت شانسی وارد این رشته می شوند در حالی که اگر با رشته تحصیلی خود به خوبی آشنا باشند انگیزه بیشتری برای ادامه تحصیل دارند و یا حداقل از حوزه کاری خود در آینده شغلی شان با خبر می شوند و می توانند بهتر برنامه ریزی کنند .

کسانی هستند که بعد از چندین سال تحصیل در این رشته وقتی وارد بازار کار می شوند با مشکلات زیادی روبرو می شوند که فقط ناشی از عدم شناخت حوزه کاری شان از ابتدای تحصیل بوده

در یک جمله کوتاه می توان گفت که رشته صنایع شیمیایی در واقع همان رشته مهندسی شیمی است

چون از نظر تئوری ودروس دانشگاهی که در سرفصل این دو رشته قرار دارد تفاوت های بسیار جزئی وجود دارد .

بنابر این برای آشنایی هنرجویان و دانشجویان رشته صنایع شیمیایی متن زیر را که خلاصه ای از چند سایت معتبر شیمی است را قرار می دهم .

برای تحقیق بیشتر می توانید به سایت دانشگاه تهران یا دانشگاه فردوسی مشهد مراجعه کنید.

مهندسی شیمی :

 مهندسی شیمی علم کاربرد ریاضیات، شیمی، فیزیک و اقتصاد در فرآیند تبدیل مواد خام به مواد باارزش‌تر یا سودمندتر است. مهندسی شیمی را می‌توان بطور کلی علم استفاده از موازنه جرم، موازنه انرژی و موازنه اندازه حرکت برای طراحی و کنترل واحدهای فرآیندی شیمیایی از قبیل واحد‌های یک پالایشگاه پتروشیمی، صنایع چوب و کاغذ و غیره در نظر گرفت.

مهندسی شیمی عمدتاً در طراحی و نگهداری فرآیندهای شیمیایی برای تولید انبوه به کار می‌رود. به این بخش از مهندسی شیمی، مهندسی فرآیند گفته می‌شود.

فرآیندهای مجزایی که توسط یک مهندس شیمی به کار گرفته می‌شوند (مانند تقطیر، استخراج و...)، عملیات واحد نام داشته و شامل واکنش شیمیایی، عملیات انتقال جرم، انتقال حرارت و انتقال اندازه حرکت هستند. این فرآیندها برای سنتز شیمیایی یا جداسازی شیمیایی با هم ترکیب می‌شوند.

سه قانون فیزیکی اساسی در مهندسی شیمی، اصل بقای جرم، اصل بقای انرژی و اصل بقای اندازه حرکت هستند. انتقال ماده و انرژی در یک فرآیند شیمیایی با استفاده از موازنه جرم و انرژی برای کل واحد، عملیات واحد یا بخشی از آن ارزیابی می‌شود. مهندسین شیمی اصول ترمودینامیک، سینتیک واکنش و پدیده‌های انتقال را به کار می‌گیرند.

 مهندسی شیمی نوین، گستره‌ای فراتر از مهندسی فرآیند را در بر می‌گیرد. هدف اصلی مهندسی شیمی استفاده از دانش شیمی در خلق مواد و محصولات بهتر برای دنیای امروز است. امروزه مهندسین شیمی علاوه بر فرآیندهای تولید مواد اولیه پایه، بلکه در تو سعه و تولید محصولات باارزش و متنوع شرکت دارند. این محصولات شامل مواد ویژه و کارآمد برای صنایعی همچون هوافضا، خودروسازی، پزشکی، صنایع الکترونیک، کاربردهای محیط زیست و صنایع نظامی است. به عنوان مثال‌هایی از این محصولات می‌توان به الیاف، منسوجات و چسب‌های بسیار قوی، مواد زیست‌سازگار و داروهای جدید اشاره کرد. امروزه مهندسی شیمی ارتباطی تنگاتنگ با علوم زیست‌شناسی، مهندسی پزشکی و اغلب شاخه‌های مهندسی دارد.

تاریخچه مهندسی شیمی :

اوّلین درس در زمینه مهندسی شیمی نخستین بار توسط پروفسور «نورتون» در سال ۱۸۸۱ در دانشگاه MIT و در دانشکده مکانیک تدریس شد. نورتون شیمی صنعتی تدریس می‌کرد. در آن زمان صنایع شیمیایی رو به توسعه گذاشته بودند و لازم بود ساخت و بهره برداری از فرآیندهای شیمیایی توسّط افراد متخصّص صورت گیرد

 

این موضوع باعث شد که تا مدّتی برای طرّاحی واحدهای شیمیایی از شیمیدانان و مهندسان مکانیک به صورت مشترک استفاده شود. امّا برای هماهنگ کردن کار این دو گروه، به افرادی نیاز بود که هم از فرآیندهای شیمیایی و هم از طرّاحی صنعتی مطّلع باشند و هم تجربه‌های آزمایشگاهی لازم را داشته باشند. از این رو رشته‌ای جدید در دانشگاه‌ها با نام «شیمی صنعتی» یا «صنایع شیمیایی» به وجود آمد. با توسعه تدریجی صنایع شیمیایی، نیاز به چنین متخصّصانی که هم در زمینه طرّاحی صنعتی و هم در زمینه فرآیندهای شیمیایی تخصص داشتند، بیشتر احساس شد. به این ترتیب، دوره‌هایی با نام «مهندسی شیمی مدرن» در دانشگاه‌ها پایه گذاری شدند. توسعه صنایع شیمیایی باعث شد که دانشگاه‌ها اقدام به تأسیس دانشکده مهندسی شیمی به صورت مجزّا کرده و آن را جدا از رشته‌های شیمی و مکانیک تدریس کنند.

مهندسی شیمی در ایران :

مهندسی شیمی در ایران نخستین بار در «مدرسه صنعتی ایران و آلمان» تدریس شد. این مرکز آموزشی که پس از جنگ جهانی اول به عنوان غرامت جنگی به ایران واگذار شده بود، در هر کدام از رشته‌های مهندسی شیمی، برق و ماشین حدود بیست دانشجو می‌پذیرفت. دانش آموختگان مدرسه صنعتی ایران پس از یک دوره تحصیلی دو ساله «مهندس شیمی» نامیده می‌شدند. امّا در برنامه درسی آنها دروسی چون «شیمی تجزیه» و آزمایشگاه وجود داشت که دروس مربوط به رشته شیمی است. در سال ۱۳۱۳ «دانشگاه تهران» تأسیس شد و رشته مهندسی شیمی یکی از رشته‌های ارائه شده در دانشکده فنّی بود. در این میان، رقابت‌های ناسالم میان دانش آموختگان دانشکده فنّی و مدرسه صنعتی موجب شد تا مدرسه عالی صنعتی منحل شود. در سال ۱۳۳۶ «دانشگاه صنعتی امیرکبیر» (پلی تکنیک تهران) تأسیس شد و در رشته مهندسی شیمی و برای یک دوره چهار ساله به پذیرش دانشجو اقدام کرد. امّا برنامه درسی آن زمان دانشگاه تهران و پلی تکنیک هنوز با برنامه واقعی مهندسی شیمی تفاوت بسیار داشت. درس‌هایی مانند «انتقال حرارت»، «انتقال جرم» و «طراحی رآکتور» در سرفصل دروس گنجانده نشده بودند و از تنها درس‌های ویژه مهندسی شیمی «تقطیر»، «جذب» و «ترمودینامیک» را می‌توان نام برد. پس ازاین دو دانشگاه، «دانشگاه شیراز» و پس از آن در سال ۱۳۴۵ «دانشگاه صنعتی شریف» این رشته را راه اندازی کردند که برنامه درسی آنها تفاوت چندانی با برنامه درسی که امروز در رشته مهندسی شیمی ارائه می‌شود نداشت. در سال‌های بعد، دوره کارشناسی ارشد و در برخی دانشگاه‌ها دوره دکتری مهندسی شیمی نیز راه اندازی شد.

گرایش‌های مهندسی شیمی

  • مهندسی صنایع پتروشیمی
  • مهندسی صنایع گاز
  • مهندسی صنایع پلیمر
  • مهندسی صنایع غذایی
  • مهندسی پالایش
  • مهندسی صنایع شیمیایی معدنی
  • مهندسی طراحی فرآیندهای صنایع نفت
  • مهندسی بیوتکنولوژی

دروس مهندسی شیمی در ایران:

بر اساس مصوّبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، علاوه بر دروس عمومی و علوم پایه که دانشجویان فنّی مهندسی موظف به گذراندن آن هستند، سایر دروس این رشته به دو دسته «اصلی» و «تخصّصی» تقسیم می‌شوند. دروس اصلی آن دسته از دروس هستند که تمامی دانشجویان مهندسی شیمی با هر گرایشی آنها را می‌گذرانند و دروس تخصصی به دروسی اطلاق می‌شود که با توجه به گرایش، دانشجو موظف به گذراندن آنها است.

دروس اصلی

  • موازنه انرژی و مواد
  • مکانیک سیّالات
  • انتقال حرارت
  • انتقال جرم
  • طرّاحی رآکتورهای شیمیایی
  • کنترل فرآیند
  • کاربرد ریاضیات در مهندسی شیمی
  • ترمودینامیک
  • عملیّات واحد

دروس تخصّصی بسته به گرایش متفاوت است.

 


 
ادامه تحصیل بعد از کاردانی صنایع شیمیایی :
ساعت ٤:۳٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢٤   کلمات کلیدی: کارشناسی صنایع شیمیایی ،دروس کارشناسی صنایع شیمیایی ،رشته مهندسی تکنولوژی صنایع شیمیایی

کسی که دارای مدرک کاردانی صنایع شیمیایی است ، می تواند در کنکور اختصاصی کاردانی به کارشناسی شرکت کند و بعد از قبولی ادامه تحصیل دهد . که هم می توان در کنکور دانشگاه دولتی ثبت نام نمود و هم در کنکور دانشگاه آزاد

زمان ثبت نام در کنکور کاردانی به کارشناسی رشته صنایع شیمیایی دانشگاه دولتی :

هر ساله سازمان سنجش در بهمن ماه از طریق سایت سازمان اقدام به ثبت نام برای کنکور سراسری کاردانی به کارشناسی تمامی رشته ها می کند ، که می توان از طریق جراید و روزنامه ها مخصوصا هفته نامه پیک سنجش ویا از طریق خود سایت سازمان سنجش از جزئیات روند ثبت نام آگاه شد .

و خود کنکور کاردانی به کارشناسی نیز در مرداد ماه هرسال برگزار می گردد.

کسانی که دارای مدرک کاردانی صنایع شیمیایی هستند ، می توانند در رشته مهندسی تکنولوژی صنایع شیمیایی ثبت نام کنند و بعد ازکنکور اگر مجاز به انتخاب رشته شدند می توانند دانشگاه یا موسسه آموزش عالی مورد نظر خود را انتخاب و بعد از قبولی نهایی به عنوان دانشجوی دوره کارشناسی رشته مهندسی تکنولوژی صنایع شیمیایی ادامه تحصیل دهند.

دوره کارشناسی مهندسی تکنولوژی صنایع شیمیایی دارای یک برنامه چهارترمی است که دو سال به طول می انجامد . که هر دانشگاه متناسب با شرایط خود در هر ترم یک سری از دروس آن را ارائه می دهد .

در اینجا برای آشنائی شما با دروس دوره کارشناسی  ، برنامه چهار ترمی یکی از دانشگاه ها را قرارمیدهم .

(البته دانشگاه آزاد نیز دوره کارشناسی رشته صنایع شیمیایی را ارائه می دهد ، که زمان ثبت نام و کنکور آن در تابستان هر سال می باشد ، که برای اطلاعات بیشتر می توان به پایگاه دانشگاه آزاد مراجعه نمود .)

 

 

دروس دوره کارشناسی رشته مهندسی تکنولوژی صنایع شیمیایی : 

 

ترم

نام درس

تعداد واحد

نوع درس

نام درس پیش نیاز

نام درس هم نیاز

نظری

عملی

تـــــــرم   اول

ریاضی عمومی

3

-

پایه

   

فیزیک الکتریسیته و مغناطیس

2

-

پایه

   

آزمایشگاه فیزیک الکتریسیته و مغناطیس

-

1

پایه

 

فیزیک الکتریسیته و مغناطیس

شیمی فیزیک

3

-

اصلی

   

آز مایشگاهشیمی فیزیک

-

1

اصلی

 

شیمی فیزیک

شیمی آلی (3)

2

-

اصلی

   

آزمایشگاه شیمی آلی (3 )

-

1

اصلی

 

شیمی آلی (3)

انقلاب اسلامی ایران

2

-

عمومی

-------

-------

اندیشه اسلامی 2

2

-

عمومی

------

------

شیمی تجزیه دستگاهی

2

-

تخصصی

   

آز شیمی تجزیه دستگاهی

-

1

تخصصی

 

شیمی تجزیه دستگاهی

تـــــــرم  دوم

کاربرد برق و الکترونیک در صنایع شیمیایی

1

1

پایه

فیزیک الکتریسیته و مغناطیس

 

ریاضی کاربردی

3

-

اصلی

ریاضی عمومی

 

بهداشت و ایمنی در صنایع شیمیایی

1

-

اصلی

   

موازنه مواد و انرژی

2

-

تخصصی

   

صنایع شیمیایی

2

-

تخصصی

   

آشنایی با مبانی دفاع مقدس

2

-

عمومی

------

------

تربیت بدنی 2

-

1

عمومی

------

------

شیمی رنگ **

2

-

انتخابی

شیمی آلی

 

آزمایشگاه شیمی رنگ **

-

1

انتخابی

 

شیمی رنگ

فرهنگ و تمدن اسلامی

2

-

عمومی

------

------

تــــرم  سـوم

مکانیک سیالات

2

-

اصلی

موازنه مواد و انرژی، ریاضی کاربردی

 

آزمایشگاه مکانیک سیالات

-

1

اصلی

 

مکانیک سیالات

انتقال حرارت

2

-

اصلی

ریاضی کاربردی

 

آزمایشگاه انتقال حرارت

-

1

اصلی

 

انتقال حرارت

ترمودینامیک

2

-

اصلی

ریاضی کاربردی

موازنه مواد و انرژی

تصفیه پسابهای صنعتی

1

1

تخصصی

شیمی تجزیه دستگاهی

 

زبان تخصصی

2

-

تخصصی

   

تفسیر موضوعی قرآن

2

-

عمومی

--------

--------

کاربرد رایانه در صنایع شیمیایی

1

1

تخصصی

   

فرایند جداسازی در صنایع شیمیایی **

2

-

انتخابی

   

آزمایشگاه فرایند جداسازی در صنایع شیمیایی **

-

1

انتخابی

 

فرایند جداسازی در صنایع شیمیایی

تـــرم چهـــارم

اصول عملیات واحد

2

-

تخصصی

ریاضی کاربردی

 

کارگاه عملیات واحد

-

1

تخصصی

 

اصول عملیات واحد

انتقال جرم

2

-

تخصصی

انتقال حرارت

اصول عملیات واحد

کنترل فراینها

2

-

تخصصی

 

انتقال جرم

کارگاه کنترل فراینها

-

1

تخصصی

 

کنترل فراینها

طراحی رآکتورهای شیمیایی

2

-

تخصصی

 

انتقال جرم

تاریخ تحلیل صدر اسلام

2

-

عمومی

------

------

پروژه

-

3

تخصصی

کنترل فرایند

 

کارآموزی

-

2

تخصصی

گذراندن 50 واحد

 

تعداد واحد دروس عمومی 13

تعداد واحد دروس پایه 8

تعداد واحد دروس اصلی 19

تعداد واحد دروس تخصصی 28

تعداد واحد دروس انتخابی 6

جمع واحدها 74

  


 
ادامه تحصیل در رشته صنایع شیمایی
ساعت ۱:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢٤   کلمات کلیدی: دروس کاردانی صنایع شیمیایی ،دیپلم صنایع شیمیایی ،ادامه تحصیل صنابع شیمیایی ،کاردانی صنایع شیمیایی

ادامه تحصیل بعد از گرفتن دیپلم رشته صنایع شیمیایی :

دانش آموزی که موفق به گرفتن دیپلم رشته صنایع شیمیایی می شود ، در اردیبهشت ماه سالی که در آن سال سوم هنرستان را می خواند ، باید از طریق سایت سازمان سنجش در آزمون کنکور کاردانی پیوسته ثبت نام کند و در مرداد ماه همان سال کنکور کاردانی برگزار می گردد . که اگر در کنکور قبول شد ، در یکی از مراکز آموزش عالی به عنوان دانشجوی رشته صنایع شیمیایی پذیرفته می شود.

لازم به ذکر است که هر زمانی سازمان سنجش اقدام به ثبت نام کنکور کاردانی پیوسته کند ، دانش آموزان از طریق مدرسه با خبر می شوند.

دروس دوره کاردانی پیوسته رشته صنایع شیمیایی :

در اینجا شما با دروسی که باید در دوره کاردانی پیوسته رشته صنایع شیمیایی بگذرانید آشنا می شوید .

عنوان دروس و سر فصل آنها و تعداد واحدهای آنها در کل آموزشکده های سطح کشور یکسان است . اما بعضی از آموزشکده ها دوره کاردانی را در چهار ترم برگزار می کنند و بعضی دیگر از آموزشکده ها در پنج ترم . که معمولا اکثرا برنامه پنج ترمه را اجرا می کنند .

برنامه ارائه دروس دوره کاردانی پیوسته رشته صنایع شیمیایی ( برنامه پنج ترمی ) :

ترم اول :                                          

ردیف

نوع درس

عنوان درس

نظری

عملی

هم نیاز

1

پایه

شیمی عمومی

3

   

2

پایه

آزمایشگاه شیمی عمومی 2

 

2

شیمی عمومی


3

پیش

ریاضی پیش دانشگاهی

2

   


4

پیش


فیزیک پیش دانشگاهی

2

   


5

پیش


زبان پیش دانشگاهی

2

   


6

عمومی


فارسی عمومی

3

   


7

پایه


مبانی کامپیوتر و برنامه نویسی

2

   

8

عمومی

معارف اسلامی

2

   

9

عمومی

بهداشت و تنظیم خانواده

1

   
   

جمع

     

 

ترم دوم :

ردیف

نوع درس

عنوان درس

نظری

عملی

هم نیاز

1

پایه

ریاضی 6

3

   

2

عمومی

زبان عمومی

3

   

3

اصلی

شیمی آلی 2

2

   

4

اصلی

شیمی تجزیه 2

2

   

5

اصلی

آزمایشگاه شیمی تجزیه 2

 

2

شیمی تجزیه 2

6

اصلی

آزمایشگاه شیمی آلی 2

 

1

شیم آلی 2

7

پایه

فیزیک مکانیک

2

 

ریاضی 6

8

پایه

آزمایشگاه فیزیک مکانیک

 

1

فیزیک مکانیک

9

عمومی

اخلاق اسلامی

2

   
   

جمع

   

18 واحد

 

 

ترم سوم :

ردیف

نوع درس

عنوان درس

نظری

عملی

پیش نیاز

هم نیاز

1

اصلی

ریاضی 7

2

 

ریاضی 6

 

2

عمومی

وصایای امام ره

1

     

3

تخصصی

ترمودینامیک

2

   

ریاضی 7

4

تخصصی

صنایع شیمیایی

2

     

5

تخصصی

اصول سرپرستی

2

     

6

تخصصی

انتقال حرارت

2

   

ترمودینامیک

7

تخصصی

کارگاه انتقال حرارت

 

1

 

انتقال حرارت

8

عمومی

تربیت بدنی

 

1

   

9

تخصصی

مکانیک سیالات

2

   

ریاضی 7

10

تخصصی

کارگاه مکانیک سیالات

 

2

 

مکانیک سیالات

   

جمع واحدها

   

17

 

 

ترم چهارم :

ردیف

نوع درس

عنوان درس

نظری

عملی

پیش نیاز

هم نیاز

1

تخصصی

تصفیه آب

1

1

شیمی تجزیه 2

 

2

تخصصی

موازنه مواد و  انرژی

2

 

ترمودینامیک

 

3

تخصصی

شیمی نفت و پلیمر

2

 

شیمی آلی 2

 

4

تخصصی

کارگاه شیمی نفت و پلیمر

 

1

 

شیمی نفت و پلیمر

5

تخصصی

ماشین آلات صنایع شیمیایی

2

   

صنایع شیمیایی

6

تخصصی

کارگاه ماشین آلات

 

1

 

ماشین آلات صنایع شیمیایی

7

اصلی

شیمی معدنی

2

 

شیمی عمومی

 

8

اصلی

آزمایشگاه شیمی معدنی

 

1

آز شیمی عمومی 2

شیمی معدنی

9

تخصصی

اصول عملیات واحد

2

 

انتقال حرارت - مکانیک سیالات

 

10

تخصصی

کارگاه اصول عملیات واحد

 

2

 

اصول عملیات واحد

   

جمع واحدها

   

17 واحد

 

 

 

 

 

                                         

                                 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ترم پنجم :

 

ردیف

نوع درس

عنوان درس

نظری

عملی

پیش نیاز

هم نیاز

1

تخصصی

اصول مقدمات و اندازه گیری

2

 

مکانیک سیالات- انتقال حرارت

 

2

تخصصی

کارگاه اصول مقدمات

 

2

 

اصول مقدمات

3

تخصصی

کارآموزی

 

2

تعداد واحد پاس کرده بالای 60

 

4

تخصصی

کارآفرینی و پروژه

1

1

   

5

اصلی

زبان فنی

2

 

زبان عمومی

 

6

عمومی

معارف قرآن کریم

1

     

7

اصلی

کاربرد کامپیوتر در صنایع شیمیایی

1

1

مبانی کامپیوتر

ریاضی 7

8

اصلی

شیمی فیزیک

3

 

ترمودینامیک

 

9

اصلی

آزمایشگاه شیمی فیزیک

 

1

آز شیمی عمومی 2

شیمی فیزیک

10

اختیاری

آشنایی با دفاع مقدس

2

     
   

جمع واحدها

   

19 واحد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دانشجویان رشته صنایع شیمیایی بعد از پاس کردن دو سوم دروس تخصصی مجاز به انتخاب درس کارآموزی می شوند که مانند دوره دیپلم باید به یک واحد صنعتی مرتبط با صنایع شیمیایی مراجعه کرده و این دوره را بگذرانند . و نهایتا بعد از پاس کردن تمام دروس موفق به اخذ مدرک کاردانی صنایع شیمیایی می شوند.

 


 
راهنمای انتخاب رشته برای دانش آموزان سال اول دبیرستان
ساعت ٢:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢٢   کلمات کلیدی: رشته صنایع شیمیایی

انتخاب رشته صنایع شیمیایی :

یک دانش آموز سال اول دبیرستان بعد از اینکه دوران تحصیلی سال اول خود را به پایان رسانید ، برای ورود به سال دوم متوسطه باید انتخات رشته کند . که اگر به رشته صنایع شیمیایی علاقه مند باشد باید به هنرستانی مراجعه کرده که دارای رشته صنایع شیمیایی باشد و اگر دارای شرایط ثبت نام در این رشته بود ، ثبت نام کند.

برای گرفتن دیپلم فنی حرفه ای در رشته صنایع شیمیایی در دوران دوساله هنرستان باید مطابق جداول زیر این دروس را بگذراند و نمره قبولی لازم را کسب کند تا موفق به گرفتن دیپلم گردد.

معرفی دروس عمومی و تخصصی رشته صنایع شیمیایی :

دروس سال دوم

 

ردیف

نام درس

نظری

عملی

1

آزمایشگاه شناخت مواد

 0 

2

2

آزمایشگاه شیمی آلی (1)

0

2

3

آزمایشگاه شیمی عمومی

0

1

4

آمادگی دفاعی

 2  

0

5

ادبیات فارسی (2)  

 2 

0

6

تربیت بدنی (2)

0

1

7

تعلیمات دینی و قرآن (2)

2

0

8

جغرافیای عمومی و استان

3

0

9

رسم فنی عمومی

1

1

10

ریاضی (2)

4

0

11

زبان خارجه (2)

2

0

12

زبان فارسی (2)

2

0

13

زبان فارسی (2)

2

0

14

شناخت صنایع شیمیایی

2

0

15

شیمی آلی (1)

2

0

16

شیمی عمومی

3

0

17

عربی (1/2)

1

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                

دروس سال سوم

 

ردیف

نام درس

نظری

عملی

1

آزمایشگاه شیمی تجزیه (1)

0

2

2

بهداشت و ایمنی

2

0

3

تربیت بدنی (3)

0

1

4

تعلیمات دینی و قرآن (3)

3

0

5

ریاضی (3)

1

1

6

شیمی تجزیه (1)

3

0

7

شیمی معدنی (1)

2

0

8

عربی (2/2)

1

0

9

عملیات دستگاهی در صنایع شیمیایی

3

0

10

فرآیندهای شیمیایی

2

0

11

فیزیک (2)

2

0

12

مبانی و کاربرد رایانه

1

1

13

کارآموزی

0

1

14

کارگاه عملیات دستگاهی در صنایع شیمیایی

0

2

15

کارگاه فرآیندهای شیمیایی

0

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

و در تیر ماه سال سومی که تمام درسهای عمومی و تخصصی خود را گذراند (مطابق جداول فوق) باید یک دوره 20 روزه تحت عنوان دوره کارآموزی در یکی از شرکت ها ، کارخانجات یا صنایع مرتبط با رشته خود مشغول به کار گردد.(روز 6ساعت که جمعا 120ساعت می شود ) و بعد از گذراندن دوره کارآموزی و پاس کردن تمام دروس موفق به اخذ مدرک دیپلم رشته صنایع شیمایی می گردد.


 
معرفی رشته صنایع شیمیایی
ساعت ٢:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢۱   کلمات کلیدی: رشته صنایع شیمیایی

با توجه به حجم عظیم ذخائر نفت و گازی که در کشور عزیزمان وجود دارد و این ذخائر به عنوان اصلی ترین منابع انرژی درجهان مورد توجه است ، لذا بهره برداری از این منابع و پالایش انها در سطح بسیار وسیع وتولید سالانه میلیونها تن محصول متنوع شیمیایی و پتروشیمیایی از قبیل انواع پلاستیک ، لاستیک ، کائوچو، پلیمر، رنگ ، کود شیمیایی ، چسب ، دارو ، مواد شوینده ، ارایشی ، بهداشتی ، الیاف مصنوعی ، مواد غذایی ، سوخت های اتومبیل و هواپیماوهزاران هزار ماده شیمیایی متنوع که باعث پیشرفت کشور و امر مهم اشتغال زایی که دغدغه اصلی تمام دولت ها بوده می گردد .             
لذا در راستای خودکفایی نیروی کار وقطع وابستگی از کشورهای بیگانه ، وزارت آموزش و پرورش اقدام به تاسیس رشته صنایع شیمیایی نموده وحال  با توجه به صنایع بسیار عظیم شیمیایی که در کشور وجود دارد می توان فهمید که آینده شغلی هنرجویان این رشته  بسیار درخشان است.

دانش اموزان در دوره دوساله هنرستان برای اخذ دبپلم به غیر از دروس عمومی باید دروس تحصصی شیمی عمومی ،شیمی آلی ، شیمی معدنی ، شیمی تجزیه ، شناخت صنایع شیمیایی ، فرایندهای شیمیایی ،  عملیات دستگاهی در صنایع شیمیایی ، ایمنی و بهداشت در صنایع شیمیایی ،  ازمایشگاه شیمی عمومی  ،  ازمایشگاه شیمی آلی ، ازمایشگاه شیمی تجزیه ، ازمایشگاه شناخت مواد ، کارگاه عملیات دستگاهی ، کارگاه فرایندهای شیمیایی را گذرانده وموفق به اخذ دیپلم شوند.

 در دوران دوساله دیپلم هنرجویان این رشته مهارت هایی از قبیل موارد زیررا کسب می کنند :


اصول اولیه کار در ازمایشگاه به عنوان شیمیست ازمایشگاهی درجه دو،طرزشناسایی مواد الی و معدنی ،تهیه برخی گازهای شیمیایی، تجزیه ترکیبات شیمیایی ،تشخیص انواع انیونها وکاتیونها ، تعیین الاینده های سمی اب اشامیدنی، اندازه گیری سختی دائم و موقت اب ، تعیین غلظت انواع محلول مجهول( اسیدی متری،قلیا متری، کروم متری، منگانومتری، ارژانتومتری و...)، تهیه مواد شیمیایی روزمره زندگی مانند : انواع شامپو، صابون جامد و مایع ، کرم های بهداشتی ، خمیردندان ، واکس کفش ، شمع ، اب اسید باطری اتومبیل ، رنگرزی انواع الیاف ، ساخت انواع رنگ ، کنترل کیفیت روغن موتور وانواع محصولات نفتی ، انجام انواع تقطیر ساده ، با بخار اب ، درخلاء ،جزء به جزء، تهیه پلیمرها ، انجام انواع ابکاری مس و نیکل ، تهیه چسب پلاستیک و شیشه وانجام ازمایشات کریستالیزاسیون و بلور گیری ، تعیین درجه خلوص محلول های شیمیایی، فیلتراسیون، استخراج،تهیه انواع محلول کلویید، امولسیون ، سوسپانسیون، شناسایی انواع الکل و ده ها ازمایش دیگر
وهمچنین کار با انواع دستگاه های :
دماسنج ها ، ترموکوپل ، انواع فشارسنج(دیجیتال،
بوردون و...)PHمتر، کنداکتومنر، مانومتر، اریفیس متر، ونتوری متر، ویسکومتر، هیدرومتر، پیکنومتر، میز هیدرولیک ، پمپ اب ، مبدل حرارتی، ستون تقطیرو صدها قطعه وسایل ازمایشگاهی وصنعتی دیگر که در این بروشور تمام انها را نمی توان نام برد.
هنرجویان رشته صنایع شیمیایی حتی می توانند با مدرک دیپلم نیز جذب بازارکار و صنعت شوند واین بزرگترین مزیت این رشته است که با حداقل مدرک دیپلم می توانند در صنایع نفتی کشور استخدام گردند.

هنرجویان این رشته بعد از گرفتن دیپلم ، می توانند در ازمون سراسری کاردانی پیوسته شرکت کنند و بعد از قبولی در یکی از مراکز اموزش عالی کشور به عنوان دانشجوی رشته صنایع شیمیایی ادامه تحصیل دهند.
بعد از اخذ مدرک کاردانی(فوق دیپلم)نیز می توانند در رشته مهندسی صنایع شیمیایی ادامه تحصیل داده و مدرک لیسانس مهندسی صنایع شیمیایی را اخذ کرده و در مقاطع بالا تر نیز ادامه تحصیل دهند.

این مقاله میتواند برای دانش اموزان سال اول دبیرستان که قصد انتخاب رشته دارند مفید واقع شود و اگر به علم شیمی و صنایع شیمیایی علاقه مند هستند با تحقیقات و کسب اطلاعات بیشترو، رشته صنایع شیمیایی را برای ادامه تحصیل انتخاب کنند.